Fusha shpk: kontrata bashkiake dhe qeveritare (Tiranë, Durrës, Vlorë, 2015–2026)
Statusi: Kontrata në vazhdim; pretendime nga shtypi; asnjë gjetje gjyqësore në këtë raund
Përmbledhje
Fusha shpk është një nga kontraktorët më të mëdhenj në Shqipëri sipas vlerës së kontratave. Raportimi i Exit.al i 2018 (bazuar në Open Data Albania dhe listat e tenderëve të Tiranës) thotë se ajo u bë pothuajse kontraktori ekskluziv i Bashkisë së Tiranës gjatë mandatit të Erion Veliajt si kryetar bashkie, dhe thotë se 13 nga 28 kontratat e saj në Tiranë ishin prokurime të drejtpërdrejta ose kishin tendera problematikë. Projekte të emërtuara përfshijnë rindërtimin e Sheshit Skënderbej (vetëm Fusha u kualifikua, sipas Exit.al), parkingun nëntokësor (i prokuruar me negociatë pa njoftim paraprak, që Exit.al e quan të paligjshëm), rindërtimin e Piramidës (oferta më e ulët rreth 10 milionë euro kundrejt një fondi prej rreth 13,5 milionë eurosh, sipas Exit.al, me Edil Al), rinovimin e Bulevardit të Vlorës (mbi 7,5 milionë euro, tenderi i fituar në mars 2018) dhe punët në konsorcium me Everest, Bajrami, Colombo dhe Besta.
Shqiptarja (16 janar 2025) e rendit Fushën të tretën midis kontraktorëve të qeverisë të 2024 (shtatë kontrata, rreth 4 miliardë lekë; pronari raportohet si Shkëlqim Fusha) dhe thotë se ajo u kthye në krye të renditjeve në 2023 pas disa vitesh mungese.
Exit.al raportoi gjithashtu një lidhje të pretenduar me projektin e Teatrit Kombëtar (çështja e sipërfaqes së tokës; Veliaj dhe Rama, sipas pretendimit, e zgjodhën kompaninë me dorë). Këto janë pretendime të shtypit.
Faktet kryesore
- Korrik 2015–korrik 2018: të paktën 3,6 miliardë lekë nga kontratat individuale bashkiake dhe të paktën 1,5 miliardë lekë nga kontratat e konsorciumit (Exit.al, 4 gusht 2018).
- Tirana nën Veliajn: 28 kontrata me vlerë mbi 3,3 miliardë lekë (27 milionë euro), sipas Exit.al 2018.
- 2024: shtatë kontrata, rreth 4 miliardë lekë (Shqiptarja, 16 janar 2025).
- Tenderi i Piramidës: oferta rreth 10 milionë euro kundrejt një fondi prej rreth 13,5 milionë eurosh (Exit.al, pa datë në fragmentin e marrë).
Të dhënat
Katër lista të mbajtura qëllimisht veç: çfarë është vërtetuar, çfarë vetëm pretendohet, çfarë mbetet e hapur dhe çfarë thanë të përfshirët.
Çfarë është provuar (1)
Vërtetuar nga dokumente ose të dhëna zyrtare, siç thuhet në kërkim. Një akuzë ose aktakuzë e regjistruar provon vetëm se akuza u bë.
- Fusha është një kontraktor i madh sipas vlerës, sipas dy analizave të shtypit mbi të dhënat publike të tenderëve (2018 dhe 2025).
Çfarë pretendohet (2)
Akuza, jo konstatime. Të akuzuarit prezumohen të pafajshëm.
- PretendimSe tenderët u manipuluan ose u drejtuan (Exit.al 2018).
- PretendimSe marrëveshja për tokën e Teatrit Kombëtar ishte e favorshme për Fushën (Exit.al 2018).
Pretendimet dhe kush i bëri (3)
Çdo rresht është një pretendim siç është regjistruar, me personin ose organin që e bëri kur të dhënat e përmendin.
- PretendimExit.al (2018): Fusha u drejtua me kontrata gjatë mandatit të Veliajt si kryetar i Bashkisë së Tiranës, dhe dhënia e Sheshit Skënderbej dhe e parkingut nëntokësor ishte e parregullt.
- PretendimExit.al (2018): pretendohet se Edi Rama e zgjodhi Fushën me dorë, bashkë me Veliajn, për projektin e Teatrit Kombëtar.
- PretendimExit.al (2018) pretendon se lidhjet e Fushës me projektin e Teatrit Kombëtar do t'i jepnin mbi 1 300 m² plus ndërtesën aktuale të teatrit në këmbim të një ndërtese të re, ndërkohë që ajo zotëron vetëm 298 m² të zonës.
Pyetje të hapura (3)
- Statusi aktual i kontratave të Sheshit Skënderbej dhe të Teatrit Kombëtar.
- Regjistrat e pronarit dhe drejtorit në QKB dhe çdo lidhje me zyrtarët bashkiakë.
- Nëse ndonjë tender i Fushës është pjesë e dosjeve 5D apo të Veliajt te SPAK-u (regjistrimet e dataset-it përmendin Fushën midis kompanive në çështjen Veliaj; formulimi burimor nuk u verifikua këtu).
Përgjigjet (2)
Përgjigjet e personave dhe organizatave në fjalë, siç janë regjistruar.
- Asnjë përgjigje nga Fusha shpk, Bashkia e Tiranës apo qeveria nuk përfshihet në artikullin e shkarkuar të Exit.al (2018).
- Artikulli i Shqiptarjas 2025 nuk përmban përgjigje.
Shifrat
Gjurma e parave →Fusha 2024: 7 kontrata
4.000.000.000 lekë
contractEtiketa e burimit: Nën hetimPërkufizimi i deklaruar: Shifër shtypi siç raportohet.
Data: 2024 · Paguesi: Qeveria · Përfituesi: Fusha shpk
- Kontraktoret me të mëdhenj të qeverisë me 2024 (hapet në skedë të re)Shqiptarja · 16 janar 2025 · contract · SQ
Kontratat bashkiake të Fushës, korrik 2015–korrik 2018 (individuale)
3.617.778.081 lekë
contractEtiketa e burimit: Nën hetimPërkufizimi i deklaruar: Shifër tabele nga Shqiptarja/ODA; teksti thotë 3,782 miliardë lekë; Exit 2018 thotë të paktën 3,6 miliardë lekë individuale plus 1,5 miliardë të konsorciumit.
Data: korrik 2018 · Paguesi: Bashkitë · Përfituesi: Fusha shpk
- Investimet: 50 subjektet që kanë marrë më shumë tendera nga bashkitë (hapet në skedë të re)Shqiptarja · 29 korrik 2018 · contract · SQ
- Fusha shpk Receives over €43 Million from Municipal Contracts (hapet në skedë të re)Exit.al · 4 gusht 2018 · contract · EN
Hipotezat
Shpjegime të mundshme që e lidhin këtë dosje me konstatime të tjera. Nuk janë konstatime; secila rendit provat pro dhe kundër.
- Etiketa e burimit: I paverifikuar
Një grup i vogël kontraktorësh kaloi nga kontratat e Tiranës nën Veliajn te kontratat kombëtare
Në 2024, 50 kompani fituan 62% të 129 miliardë lekëve të kontratave qeveritare, të kryesuara nga Gjoka Konstruksion, Salillari, Fusha dhe BE-IS. Fusha dhe Albstar ishin gjithashtu kontraktorët kryesorë të Bashkisë së Tiranës nën Erion Veliajn, ku dosja 5D e SPAK pretendon 12 tendera të manipuluar. Mbivendosja sugjeron se i njëjti rrjet u rrit nga kontratat bashkiake te ato kombëtare.
Prova pro
- Të dhënat e BIRN: 50 firmat kryesore morën 62% të vlerës së kontratave qeveritare në 2024.
- Exit (2018): Fusha mori pjesën më të madhe të kontratave të Tiranës, disa të drejtpërdrejta ose problematike.
- SPAK dërgoi për gjykim dosjen 5D (12 tendera të Tiranës, rreth 193 milionë lekë përfitime të pretenduara).
Prova kundër
- Përqendrimi pasqyron edhe faktin që pak firma mund të kryejnë punime të mëdha.
- Nuk dokumentohet asnjë kompani e përbashkët mes dosjes 5D dhe kontraktorëve kryesorë kombëtarë.
- Asnjë gjykatë nuk ka konstatuar se këto dhënie kombëtare janë manipuluar.
- Etiketa e burimit: I paverifikuar
Vlera e kontratave përqendrohet te firma të cilave pronarët u kanë akses politik, dhe kjo është ajo që mundëson tenderët e drejtuar
Dy renditje të pavarura shtypi (2018 dhe 2025) tregojnë të njëjtët kontraktorë afër kreut (Fusha, Salillari, Gjoka, G.P.G.). Analiza e Exit.al mbi tenderët e Tiranës e lidh Fushën me një kryetar bashkie që më vonë u akuzua, dhe raportimi i saj për Teatrin Kombëtar e lidh kontraktorin me Ramën dhe Veliajn. Nëse pronarët kanë akses, tenderët do të drejtoheshin (ofertues të vetëm, procedura të drejtpërdrejta, përjashtime teknike si ajo e Albstar), dhe përqendrimi do të vazhdonte nëpër administrata.
Prova pro
- Fusha renditet e para në renditjen bashkiake 2015–2018 dhe e treta në 2024; është gjithashtu një nga katër kryesuesit e 2024 (Shqiptarja 2025).
- Exit.al (2018): 13 nga 28 kontratat e Fushës në Tiranë ishin të drejtpërdrejta ose problematike; tenderi i Sheshit Skënderbej kishte një kualifikues.
- Dhënia e Albstar në Sheshin Italia pasoi përjashtimin e katër ofertuesve me çmime më të ulëta (Exit.al).
- Shqiptarja (2025): 50 kompanitë kryesore morën 62% të vlerës së 2024.
Prova kundër
- Shifrat e 2025 janë nga analiza shtypi mbi të dhënat e prokurimit, jo nga një auditim zyrtar; shifrat e 2018 dhe 2025 për të njëjtën firmë bien ndesh në disa vende (teksti vs tabela e Fushës).
- Asnjë pronar i Fushës, Salillarit, Gjokës apo Albstar-it nuk është akuzuar në burimet e shqyrtuara këtu; nuk u gjet asnjë gjetje gjyqësore.
- Firmat e mëdha mund të fitojnë sepse janë ofertuesit e vetëm të kualifikuar në punime të specializuara; analiza e shtypit nuk numëron ofertat për tender.
- Raportimi i Exit.al për Fushën nuk emëron asnjë pronar dhe nuk përfshin përgjigje nga kompania; lidhja me Ramën është pretendimi i mediumit.
Burimet për këtë element
Çdo burim që kërkimi citon për këtë element, i grupuar sipas etiketës së burimit. 3 burime.
Etiketa e burimit: Nën hetimNën hetim · 3 burime
- Publikuesi
- Exit.al
- Data
- 4 gusht 2018
- Publikuesi
- Shqiptarja
- Data
- 16 janar 2025
- Publikuesi
- Shqiptarja (Open Data Albania)
- Data
- 29 korrik 2018