IPARD II (granta bujqësore të BE-së, Shqipëri): hetimi i OLAF, pezullimi i pagesave të BE-së dhe bllokimi i IPARD III
Statusi: Pagesat e pezulluara që nga korriku 2023; 112 milionë euro IPARD III të bllokuara (raportuar korrik 2025). Nuk u gjetën akuza në burimet e shqyrtuara.
Përmbledhje
IPARD II është programi i bashkëfinancuar nga BE-ja për investime në ferma dhe përpunimin e produkteve bujqësore në Shqipëri, për periudhën 2014-2020, me një buxhet total prej rreth 94 milionë eurosh (71 milionë pjesa e BE-së, 23 milionë pjesa shqiptare). Në korrik 2023 Delegacioni i BE-së në Tiranë njoftoi një pezullim paraprak të rimbursimeve IPARD II, bazuar në informacionin fillestar të OLAF për akuza korrupsioni në zbatimin e programit. Ministria e Bujqësisë e quajti hetimin procedurë normale, tha se programi vazhdon dhe se pezullimi ka të bëjë me një kërkesë rimbursimi.
Në qershor 2024 gjetjet e OLAF, sipas raportimit të Citizens.al, përshkruan kontrata jo konkurruese, çmime të fryra, shkelje të kontratave dhe aplikantë që, sipas raportimit, duhej t'i paguanin një pjesë të madhe të granteve një firme konsulence lokale. OLAF rekomandoi, sipas raportimit, që rreth 33 milionë euro granta IPARD II të trajtohen si të parregullta dhe që 112 milionë euro të planifikuara për IPARD III të bllokohen. Ai i dërgoi gjetjet autoriteteve gjyqësore shqiptare. Në korrik 2025 Tirana Times raportoi se Komisioni ripohoi bllokimin e IPARD III dhe se, sipas burimeve, askush nuk ishte akuzuar; i njëjti raport thotë se SPAK nuk kishte hapur procedim.
Burimet e shqyrtuara nuk konfirmojnë arrestime apo akuza ndaj zyrtarëve të AZHBR. Raportimi mbështetet kryesisht në gjetjet e OLAF dhe përmbledhje mediatike; raporti i plotë i OLAF nuk u gjet.
Faktet kryesore
- Delegacioni i BE-së në Tiranë njoftoi një pezullim paraprak të rimbursimeve IPARD II (korrik 2023).
- Buxheti total IPARD II për 2014-2020 rreth 94 milionë euro: 71 milionë pjesa e BE-së, 23 milionë pjesa shqiptare (sipas Shqiptarja, 2023).
- OLAF, sipas raportimit, gjeti rreth 33 milionë euro granta IPARD II të parregullta (raportuar qershor 2024).
- OLAF, sipas raportimit, rekomandoi bllokimin e 112 milionë eurove financim IPARD III (raportuar qershor 2024).
- Tirana Times (korrik 2025) raportoi se bllokimi i IPARD III u ripohua dhe se SPAK nuk kishte hapur procedim.
Të dhënat
Katër lista të mbajtura qëllimisht veç: çfarë është vërtetuar, çfarë vetëm pretendohet, çfarë mbetet e hapur dhe çfarë thanë të përfshirët.
Çfarë është provuar (2)
Vërtetuar nga dokumente ose të dhëna zyrtare, siç thuhet në kërkim. Një akuzë ose aktakuzë e regjistruar provon vetëm se akuza u bë.
- Delegacioni i BE-së njoftoi pezullimin paraprak të rimbursimeve IPARD II në korrik 2023, dhe Komisioni tha se kishte vepruar mbi informacionin fillestar të OLAF (Shqiptarja, 2023).
- Masat e Komisionit, pezullimi dhe bllokimi i IPARD III, janë masa zyrtare të BE-së sipas burimeve të listuara. Ato nuk janë gjetje gjyqësore për fajësi.
Çfarë pretendohet (2)
Akuza, jo konstatime. Të akuzuarit prezumohen të pafajshëm.
- PretendimSe gjetjet e OLAF tregojnë korrupsion, favorizim dhe ndërhyrje politike në IPARD II (termat e përdorur në disa raportime; vetë artikulli i Citizens.al i referohet 'aktiviteteve të mundshme penale').
- PretendimSe skema u drejtua përmes firmave konsulence të lidhura politikisht (Tirana Times, 2025).
Pretendimet dhe kush i bëri (4)
Çdo rresht është një pretendim siç është regjistruar, me personin ose organin që e bëri kur të dhënat e përmendin.
- PretendimRaportuar nga Citizens.al (2024): OLAF përmendi kontrata jo konkurruese, çmime të fryra dhe shkelje të rregullave të kontratës në dhënien dhe zbatimin e granteve.
- PretendimRaportuar nga Citizens.al (2024): aplikantët, sipas pretendimit, duhej t'i paguanin një pjesë të madhe të granteve një firme konsulence lokale.
- PretendimRaportuar nga Tirana Times (2025): firma konsulence, shumë prej të cilave me lidhje politike, sipas raportimit i kanë ngarkuar fermerët e vegjël tarifa deri në 30% të granteve, shpesh paraprakisht.
- PretendimRaportuar nga Tirana Times (2025): gjysma e kompanive që aplikuan për grante IPARD u krijuan pikërisht kur filloi programi.
Pyetje të hapura (3)
- A ka hapur SPAK ndonjë procedim për IPARD II? Tirana Times (2025) thotë jo; kjo nuk u kontrollua me komunikatet e SPAK.
- Cili është raporti final i plotë i OLAF dhe çfarë thotë për individë apo kompani të emërtuara?
- Kush ishte ministri ose kreu i AZHBR në atë periudhë? Një artikull i Shqiptarjas (2023) citon liderin e PD, Gazment Bardhi, duke thënë se ministri kishte drejtuar më parë AZHBR-në; kjo nuk është verifikuar.
Përgjigjet (2)
Përgjigjet e personave dhe organizatave në fjalë, siç janë regjistruar.
- Ministria e Bujqësisë (2023, sipas Shqiptarja): hetimet janë procedurë normale, programi vazhdon, pezullimi ka të bëjë me një kërkesë rimbursimi dhe çështja nuk duhet politizuar. Asnjë individ i emërtuar.
- Ministria e Bujqësisë (sipas Citizens.al, 2024): akuzat ishin 'procedura normale të Bashkimit Evropian' dhe nuk kishin 'asnjë lidhje me dyshimet për korrupsion'. Nuk raportohet përgjigje ndaj gjetjeve të qershorit 2024.
Shifrat
Gjurma e parave →Buxheti i programit IPARD II, 2014-2020
94.000.000 €
Përkufizimi i deklaruar: Buxheti total sipas Shqiptarja (2023): 71 milionë euro pjesa e BE-së dhe 23 milionë euro pjesa shqiptare. Nuk pretendohet që i gjithë të jetë keqpërdorur.
Data: 19 korrik 2023 · Paguesi: Bashkimi Evropian dhe Republika e Shqipërisë · Përfituesi: Përfituesit e IPARD II
- Delegation suspends IPARD II funds for agriculture in Albania (Shqiptarja) (hapet në skedë të re)Shqiptarja.com · 19 korrik 2023 · journalism · SQ
Granta IPARD II të trajtuara si të parregullta (OLAF)
33.000.000 €
Përkufizimi i deklaruar: Sipas Citizens.al (2024) nga gjetjet e OLAF. Shifra është 'e parregullt' ose 'e keqpërdorur', jo humbje e vërtetuar nga gjykata.
Data: 21 qershor 2024 · Paguesi: Bashkimi Evropian (IPARD II) · Përfituesi: Përfituesit e IPARD II (sipas OLAF)
- BE confirms the abuse of 33 million euros with Ipard funds (hapet në skedë të re)Citizens.al · 21 qershor 2024 · journalism · EN
Fonde IPARD III të rekomanduara për bllokim
112.000.000 €
Përkufizimi i deklaruar: Rekomandim i OLAF sipas raportimit (2024); Komisioni ripohoi bllokimin (Tirana Times, 2025). Nuk është humbje përfundimtare.
Data: 29 korrik 2025 · Paguesi: Bashkimi Evropian · Përfituesi: Nuk është shpërndarë
- Brussels keeps IPARD III frozen over corruption and abuse (hapet në skedë të re)Tirana Times · 30 korrik 2025 · journalism · EN
Kronologjia
Kronologjia e plotë →Ndërkombëtare
Delegacioni i BE pezullon rimbursimet IPARD II si masë parandaluese
Delegacioni i BE-së në Tiranë njoftoi një pezullim të përkohshëm të fondeve IPARD II, bazuar në informacionin fillestar të OLAF. Ministria e Bujqësisë e quajti procedurë normale dhe tha se programi vazhdon.
Ndërkombëtare
Raportohen gjetjet e OLAF: 33 milionë euro të parregullta, rekomandohet bllokimi i 112 milionë eurove IPARD III
Citizens.al raportoi gjetjet e OLAF për IPARD II: rreth 33 milionë euro të trajtuara si të parregullta, kontrata jo konkurruese dhe çmime të fryra, dhe një rekomandim për bllokimin e 112 milionë eurove për IPARD III. OLAF i dërgoi gjetjet autoriteteve gjyqësore shqiptare.
Ndërkombëtare
Komisioni ripohon bllokimin e 112 milionë eurove IPARD III
Tirana Times raportoi se Komisioni ripohoi bllokimin e IPARD III për korrupsion sistemik dhe dështimin e qeverisë për të siguruar përgjegjësi. Artikulli raporton se SPAK nuk kishte hapur procedim dhe se askush nuk ishte mbajtur penalisht përgjegjës.
Lidhjet
Bëri thirrje për prokurorët të veprojnë (2023)
Prova: Shqiptarja (2023-07-19) raporton thirrjen e Bardhit për prokurorët të veprojnë kundër Ministrit të Bujqësisë.
OLAF hetoi zbatimin e IPARD II
Prova: Komisioni i tha Shqipërisë se kishte vepruar mbi informacionin fillestar të OLAF (Shqiptarja, 2023); gjetjet e OLAF u raportuan në qershor 2024 (Citizens.al).
Hipotezat
Shpjegime të mundshme që e lidhin këtë dosje me konstatime të tjera. Nuk janë konstatime; secila rendit provat pro dhe kundër.
- Etiketa e burimit: I paverifikuar
Fondet bujqësore të BE-së janë bllokuar për tre vjet pa procedim vendas, çka përputhet me një model dobësie në zbatimin e ligjit
Komisioni pezulloi IPARD II në korrik 2023, OLAF raportoi rreth 33 milionë euro të parregullta në qershor 2024, dhe transhja prej 112 milionë eurove IPARD III ishte ende e bllokuar në korrik 2025. Tirana Times raporton se SPAK nuk kishte hapur procedim dhe se askush nuk ishte mbajtur penalisht përgjegjës. Kjo përputhet me modelin e datasetit ku çështjet e tenderëve me fonde të BE-së ecin ngadalë ose referohen vonë (shih case-ubt-tender-abuse-2022).
Prova pro
- Pezullimi i Komisionit dhe i Delegacionit të BE-së u njoftua në korrik 2023 (Shqiptarja, 2023).
- Gjetjet e OLAF prej rreth 33 milionë eurosh u raportuan në qershor 2024 (Citizens.al).
- Tirana Times (2025): bllokimi i IPARD III u ripohua, SPAK nuk kishte hapur procedim, askush nuk ishte akuzuar.
Prova kundër
- Ministria e Bujqësisë thotë se pezullimi ka të bëjë me një kërkesë rimbursimi dhe e quan procedurë normale (raportimi i 2023 dhe 2024).
- Raporti vjetor i SPAK për 2025 (BalkanWeb, korrik 2026) jep totale por nuk përmend IPARD, kështu që mungesa e procedimeve nuk konfirmohet nga teksti i vetë SPAK.
- Raporti final i OLAF nuk u shqyrtua; përmbledhjet mediatike mund ta teprojnë ose nënvlerësojnë gjetjen.
Burimet për këtë element
Çdo burim që kërkimi citon për këtë element, i grupuar sipas etiketës së burimit. 3 burime.
Etiketa e burimit: Raportuar zyrtarishtRaportuar zyrtarisht · 3 burime
- Publikuesi
- Shqiptarja.com
- Data
- 19 korrik 2023
- Publikuesi
- Citizens.al
- Data
- 21 qershor 2024
- Publikuesi
- Tirana Times
- Data
- 30 korrik 2025